Ortalama Vade Hesaplama
Çek, senet veya ödeme kalemlerinizin tutarını ve vadesini girin; tüm borcun tutar ağırlıklı ortalama vadesini gün olarak, isterseniz takvim tarihi olarak görün.
Her çek, senet veya ödeme kalemi için tutarı ve vadesini girin; "+ Satır ekle" ile kalem çoğaltın. Sonuç, tüm borcu tek vadede toplasaydınız hangi güne denk geleceğini gösterir.
İlgili Araçlar
Son güncelleme: 1 Ağustos 2026
Ortalama vade nasıl hesaplanır?
Farklı tarihlerde ödenecek birden çok çek, senet veya taksiti tek bir vadede birleştirmek istediğinizde kullanılan yöntem tutar ağırlıklı ortalamadır: her kalemin tutarı, vadesine kalan gün sayısıyla çarpılır; çarpımların toplamı, tutarların toplamına bölünür. Büyük tutarlı kalem, ortalamayı kendi vadesine doğru daha çok çeker — bu yüzden basit (aritmetik) ortalama değil, ağırlıklı ortalama kullanılır. Araç iki girişle çalışır: vadeleri gün olarak biliyorsanız "Gün ile", elinizde çeklerin vade tarihleri varsa "Vade tarihi ile" sekmesini seçin; ikincisinde baz tarihe göre gün farkları kendiliğinden hesaplanır ve sonuç takvim tarihi olarak da gösterilir.
Örnek: Bir tedarikçiye 10.000 TL'si 30 gün, 20.000 TL'si 60 gün vadeli iki çek verdiniz. Ağırlıklı toplam 10.000×30 + 20.000×60 = 1.500.000; tutar toplamı 30.000 TL. Ortalama vade 1.500.000 ÷ 30.000 = 50 gün. Yani iki çeki tek çekle değiştirmek isterseniz 30.000 TL'lik çekin vadesi bugünden 50 gün sonrası olmalıdır — 45 gün (basit ortalama) değil, çünkü büyük tutar uzun vadede.
Nerede kullanılır?
En yaygın kullanım, ticari alışverişte çek/senet portföyünü tek vadeye bağlamaktır: alıcı birden çok çeki tek çekle değiştirmek istediğinde, iki tarafın da kaybı olmaması için yeni çekin vadesi ortalama vadeye çekilir. Aynı mantık taksitli satışta "bu ödeme planının tek vadesi kaç gün?" sorusuna, finansmanda ise bir borç portföyünün nominal tutar ağırlıklı ortalama vadesinin izlenmesine yarar (bugünkü değerle ağırlıklandıran tahvil durasyonundan farklıdır). Peşin ödenen kısmı 0 gün vadeli bir kalem olarak girebilirsiniz — peşinat ortalamayı bugüne doğru çeker. Yöntemin sınırını bilerek kullanın: bu eşitleme nominal tutarlar üzerinden yapılır, paranın zaman değerini (faizi) hesaba katmaz; faiz oranının yüksek olduğu dönemlerde tek vadeye bağlamanın küçük bir lehte/aleyhte etkisi olur. Vade farkını fiyatlayacaksanız, ortalama vade üzerinden İç ve Dış İskonto Hesaplama aracıyla devam edin.
Sık sorulanlar
Basit ortalama ile farkı ne?
Basit ortalama tutarları yok sayar: 30 ve 60 günün ortalaması her zaman 45 çıkar. Ağırlıklı ortalamada 60 günlük kalemin tutarı iki kat büyükse sonuç 50 güne kayar. Tutarlar eşitse iki yöntem aynı sonucu verir; tutarlar farklılaştıkça basit ortalama yanıltıcı olur — vade birleştirmede her zaman ağırlıklı ortalama kullanılır.
Kesirli çıkan günü nasıl yuvarlamalıyım?
Matematiksel sonuç çoğu zaman kesirlidir (ör. 35,67 gün). Uygulamada taraflar en yakın tam güne yuvarlar; araç iki değeri de gösterir. Ticari pazarlıkta yuvarlama yönü küçük bir vade farkı yaratır — büyük tutarlarda gün farkının faiz karşılığını görmek için iskonto aracıyla kontrol edebilirsiniz.
Vadesi geçmiş (negatif) kalem girebilir miyim?
Hayır — araç baz tarihten önceki vadeleri kabul etmez; ortalama vade hesabı ileriye dönük ödemeleri birleştirmek içindir. Vadesi geçmiş bir borcu da birleştirmeye katmak istiyorsanız yapılacak şey onu 0 gün vadeli (bugün ödenecek) bir kalem olarak girmektir; varsa gecikme faizini bu hesaptan ayrı tutun.
Ortalama vade tarihi hangi güne denk gelirse?
Hesap saf takvim günü üzerinden yapılır; sonuç hafta sonuna veya resmî tatile denk gelebilir. Çek düzenliyorsanız vadeyi bir sonraki iş gününe kaydırmak yaygın uygulamadır — bu küçük kayma ortalamayı pratikte etkilemez.