Serbest Meslek Makbuzu Hesaplama

Brüt hizmet bedelinizi girin; %20 stopaj ve %20 KDV ile makbuz dökümü çıksın — ya da elinize geçmesini istediğiniz netten brüt bedeli geriye doğru hesaplayın.

Brüt bedeli girin ya da "ele geçecek netten" sekmesiyle hedef net kazancınızdan brütü bulun — stopaj, KDV ve tahsilat dökümü anında hesaplansın.

Hata bildir

İlgili Araçlar

Son güncelleme: 1 Ağustos 2026

Serbest meslek makbuzu nasıl hesaplanır?

Serbest meslek makbuzu; avukat, doktor, mali müşavir, mühendis, danışman gibi serbest meslek erbabının hizmet karşılığında düzenlediği belgedir (günümüzde elektronik ortamda e-SMM olarak kesilir). Makbuzun üç kalemi vardır: brüt hizmet bedeli üzerinden %20 gelir vergisi stopajı kesilir, yine brüt üzerinden KDV eklenir — KDV genel oranı %20'dir; sağlık hizmetleri gibi indirimli orana tabi hizmetlerde %10 uygulanır ve araçtaki oran seçiciyle ikisi de hesaplanabilir. Stopaj yalnız ödemeyi yapan taraf şirket, kurum veya vergi mükellefi işletme ise kesilir — makbuz doğrudan nihai tüketiciye (vergi mükellefi olmayan bireye) düzenleniyorsa stopaj uygulanmaz, yalnız KDV eklenir.

Stopaj = Brüt × %20  ·  Net ücret = Brüt − stopaj  ·  KDV = Brüt × %20  ·  Tahsilat = Net + KDV  ·  Netten brüte: Brüt = Net ÷ 0,80

Örnek: Bir şirkete kesilen 10.000 TL brüt bedelli makbuzda stopaj 2.000 TL, KDV 2.000 TL'dir: serbest meslek erbabının eline KDV hariç 8.000 TL net kalır, müşteriden tahsil edilecek toplam ise 8.000 + 2.000 = 10.000 TL olur. Stopaj ve KDV oranları eşit (%20) olduğu için tahsilat, brüt bedele eşit çıkar — bu eşitlik oranların simetrisinden gelir; oranlardan biri farklıysa (örneğin %10 KDV'li sağlık hizmeti) bozulur. Aynı makbuz nihai tüketiciye kesilseydi stopaj olmaz, tahsilat 12.000 TL olurdu.

Stopajı kim öder, ne işe yarar?

Stopaj sizin cebinizden çıkan ek bir vergi değildir: gelir verginizin kaynakta kesilen ön ödemesidir. Ödemeyi yapan şirket, brütün %20'sini keser ve muhtasar beyannameyle sizin adınıza vergi dairesine yatırır. Siz yıllık gelir vergisi beyannamenizi verdiğinizde, yıl boyunca kesilen stopajlar hesaplanan vergiden mahsup edilir — kesilen stopaj hesaplanan vergiden fazlaysa aradaki fark iade alınabilir. KDV ise müşteriden tahsil edip KDV beyannamesiyle sizin beyan ettiğiniz vergidir. Belirli kurumlara verilen bazı hizmetlerde KDV tevkifatı uygulanabilir; tevkifatlı senaryolar bu aracın kapsamında değildir.

Sık sorulanlar

Bireysel müşteriye makbuz kesince stopaj olur mu?

Hayır — stopaj kesme yükümlülüğü, ödemeyi yapan tarafın GVK md. 94'te sayılanlardan (şirketler, kurumlar, işletmeler) olmasına bağlıdır. Vergi mükellefi olmayan bireysel müşteriye düzenlenen makbuzda stopaj yoktur; brüt bedele yalnız %20 KDV eklenir. Araçtaki "nihai tüketiciye" seçeneği bu durumu hesaplar.

Elime net 40.000 TL geçsin istiyorum — makbuzu kaça kesmeliyim?

Netten brüte formülü kullanılır: 40.000 ÷ 0,80 = 50.000 TL brüt. Makbuzda 10.000 TL stopaj kesilir, 10.000 TL KDV eklenir; müşteri toplam 50.000 TL öder, elinize KDV hariç 40.000 TL net kalır. Araçtaki "ele geçecek netten" sekmesi bu hesabı yapar.

Yazar ve yazılımcıların telif kazançları da aynı mı?

GVK md. 18 kapsamındaki eser sahiplerinin (yazar, besteci, yazılımcı gibi) telif nitelikli ödemelerinde stopaj, yürürlükteki kararla genelden farklı olarak %17 oranında kesilir; yıllık kazanç kanundaki eşiği aşmadıkça bu kazançlar gelir vergisinden istisna da olabilir. Telif kazancınız varsa bu aracın genel %20 oranını değil, mali müşavirinizin durumunuza göre yapacağı hesabı esas alın.

Stopajı geri alabilir miyim?

Yıllık beyannamenizde hesaplanan gelir verginizden, yıl içinde adınıza kesilen tüm stopajlar düşülür. Kesintiler hesaplanan vergiden fazlaysa fark, vergi dairesinden iade alınabilir ya da diğer vergi borçlarına mahsup edilebilir — bu yüzden makbuzlarınızdaki stopaj kayıtlarını saklamak önemlidir.

Kaynakça